Dodatkowe pieniądze na inwestycje, obniżanie obciążenia budżetów gmin.
Dodano: 2010-09-27 12:48:55
Rozmowa z Tomaszem Delowskim, ekspertem Forum Rewitalizacji
Potrzeby finansowe związane z odnową miast i rewitalizacją są na Pomorzu Zachodnim ogromne, szczególnie widoczne jest to w miastach nie będących pierwszorzędnymi ośrodkami turystycznymi. W związku z tym województwo przeznaczyło na ten cel fundusze ze środków unijnych, by dofinansować działania gmin w ww. zakresie. Jednakże połowa tych pieniędzy będzie dostępna w formie funduszy zwrotnych w ramach mechanizmu JESSICA, np. jako pożyczki. Czy to na pewno dobry pomysł, czy taka decyzja nie spowolni rewitalizacji?
Obawy te daje się słyszeć dość często, jednak doświadczenia europejskie z instrumentami zwrotnymi każą sądzić wręcz odwrotnie. Po pierwsze, w obecnej sytuacji państw Europy, wszyscy myślą o zmniejszeniu wydatków oraz o zmniejszeniu zadłużenia sektora publicznego. Wiele naszych samorządów będzie w 2014 r. miało duże problemy z uchwaleniem budżetów. Już teraz trzeba myśleć, jak zmniejszyć obciążenia gmin.
Podstawowym założeniem JESSICA jest to, by realizowane projekty były choćby w małym stopniu dochodowe i pozwalały na spłatę zobowiązań. Dzięki takiemu podejściu samorządy będą miały dodatkową motywację, aby realizować przemyślane projekty, które będą przynosiły zakładane zwroty z inwestycji i nie będą generowały kosztów wynikających z utrzymania oddanych do użytku obiektów.
Skoro gminom brakuje środków na wkład własny przy dotacjach z Unii Europejskiej, to tym bardziej nie będzie ich stać na branie pożyczek, które trzeba przecież oddać. Czy samorządy w ogóle będą miały „zdolność kredytową” do brania pożyczek?
Tutaj trzeba kolejny raz przypomnieć o głównych zasadach tego instrumentu. Wysokość funduszy JESSICA stanowiących wkład w inwestycję będzie tak ustalony, aby zapewnić potencjalnym inwestorom prywatnym godziwą stopę zwrotu. To pozwala, zmniejszać w sposób zasadniczy nakłady inwestycyjne gmin i obciążenia budżetu z tego wynikające.
Dodatkowo, JESSICA służy do wspierania projektów realizowanych w rozmaitych partnerstwa. Jednym z rozwiązań może być również powołanie spółki prawa handlowego. Spółki te mogą być komunalne, bądź też prywatne. Ważne by projekt realizował założenia określone przez województwo zachodniopomorskie i przez gminy w Lokalnych Programach Rewitalizacji.
Spółki celowe to metoda działania prywatnego biznesu, czy samorządy na pewno będą umiały tworzyć i zarządzać takimi podmiotami, czy nie okaże się to droższe?
Celnie zostało zauważone, że realizacja projektów przy udziale spółek celowych to metoda powszechnie stosowana w prywatnym biznesie. Metoda dużo bezpieczniejsza i efektywniejsza. Dodatkowo metoda pozwalająca w sposób bardzo transparentny oceniać projekty, tak przez społeczeństwo, jak i przez banki udzielające kredytów.
Ale te spółki będą konkurowały z prywatnymi podmiotami - osłabiając je, a to chyba niedobrze dla przedsiębiorców?
Partnerstwo. To słowo klucz w działaniach rewitalizacyjnych. Partnerstwo z lokalną społecznością, partnerstwo publiczno prywatne, partnerstwo w tworzeniu projektów. JESSICA ma uczyć samorząd współpracy z biznesem, a kapitał prywatny zrozumienia filozofii działania samorządu. Czyli po pierwsze JESSICA ma wspierać współpracę obu sektorów, a nie ich wzajemną konkurencję. A po drugie, może ważniejsze - mechanizm ten z założenia wspiera projekty rentowne, ale o niskim poziomie dochodowości. Projekty te z tego tylko powodu w mniejszym stopniu interesują biznes prywatny. Filozofia działania ma zmierzać więc do tego by wesprzeć projekty w taki sposób, by stały się dla prywatnego kapitału interesujące, ale żeby nie zatracały też swojego społecznego charakteru.