Dodano: 2012-02-10 14:38:46

Cykl: Szczecińskie miejsca. 
Niespełna 200 metrów za szpitalem wojewódzkim, przy ulicy Arkońskiej stoi rząd piętrowych domów o numerach od 11 do 13a. Budynków tego typu, reprezentujących oszczędny i funkcjonalny modernizm lat 30 ubiegłego wieku, znajdziemy wiele na uliczkach Pogodna.

Tu, przez wiele powojennych lat zwracały uwagę swym nowoczesnym wyglądem i przy całej swej skromności - jedynym, ale za to wysmakowanym artystycznie detalem - płaskorzeźbami w stylu eklektycznym. Ten i ów dostrzeże też klasyczne zielone okiennice, wówczas standard, dziś zachowany na niewielu starych budynkach.

Szereg czterech domków dla 16 rodzin zaprojektowało biuro architektoniczne W. Trost i synowie, a postawił w 1938 roku przedsiębiorca budowlany Wilhelm Sabban. Na zapleczu wyznaczono 16 ogródków i tyleż garaży. Co charakterystyczne, garaże wyposażono w centralne ogrzewanie. Przylega do nich obsługująca cały ten kompleks kotłownia. To znak, że chodziło o lokatorów szczególnych. Podobno byli to funkcjonariusze Gestapo. W 1939 roku rząd budynków otrzymuje ogniotrwałe dachy. Nie dziwi więc, że w każdym z mieszkań w tym samym miejscu znajdował się przycisk alarmowy.

Nietknięte wojną, jasne i eleganckie domki wabiły nowoczesnością aż do końca lat 60., kiedy to tuż za ogródkami wyrosły szare betonowe wieżowce osiedla zwanego „Tatrzańskim" (od nazwy pobliskiej ulicy).

Pan Jan Owsianowski, który przybył do Szczecina w 1949 roku, zamieszkał tu w 1956 roku, po ukończeniu technikum wodno-melioracyjnego w Zdrojach oraz studiów na Wyższej Szkole Inżynierskiej oraz WSE (dawnej Akademii Handlowej).

Gdy zdał egzamin wstępny na wydział budownictwa, dopadło go... powołanie do wojska. - Z duszą na ramieniu idę do WKR -u i pokazuję zawiadomienie, że właśnie zdałem na studia. A dyżurny porucznik na to: wojsko jest najważniejsze! Ale dam ci radę: przyprowadzisz zmiennika - i jesteś wolny!

Właśnie jeden z moich kolegów miał pecha, egzaminu nie zdał i lada dzień spodziewał się powołania... Chętnie mnie zastąpił.

Potem pan Jan został miejskim i wojewódzkim specjalistą od melioracji - ponad 40 lat przepracował w Wojewódzkim Zarządzie Melioracji i Gospodarki Wodnej.

- Zawsze interesowałem się wędrowaniem, turystyką - poznałem szczecińskie lasy i wody. I później w pracy zawodowej, mając wpływ na decyzje inwestycyjne w dziedzinie gospodarki wodnej, starałem się nie dopuścić do zniszczenia wspaniałej przyrody miasta. Gdy w latach 70. przedstawiono mi do podpisu plan modernizacji al. Wojska Polskiego, oniemiałem z oburzenia... Przewidywał 4 pasy w każdą stronę, wycinkę setek drzew, straszliwe zniszczenie zieleni, największej ozdoby Szczecina. Spotkanie z ówczesnym architektem miasta nic nie dało. Poszedłem więc wprost do prezydenta Stopyry... I pomogło! Prezydent uznał moje argumenty i szkodliwy projekt wstrzymał. Aleję trochę poszerzono, unowocześniono, ale jej charakter ocalał... Nie dopuściliśmy do uregulowania strumyków w Lasku Arkońskim, aby nie osuszać tego szczególnego rejonu. Wedle mojej koncepcji zbudowano system zasilania wysychającego latem jeziora Głębokiego wodami z Gunicy.

Nasi następcy, niestety, zrobili rzecz niedopuszczalną - zabetonowali koryta potoków. No i las usycha.

Wróćmy jednak na Arkońską, która biegnie wzdłuż bagnistej niecki, zarastającego jeziora. To nie z lenistwa Niemcy nie zbudowali tu pętli tramwajowej, poprzestając na prostszej zwrotnicy. Odkąd wbrew naszej opinii pętlę zbudowano, tory często toną w wodzie...

Niestety, nie udało się już ocalić przed wycinką wspaniałych starych lip obficie rosnących przy Arkońskiej. Za to namówiłem sąsiadów do posadzenia drzew i krzewów zdobiących dziś nasze domy. Tego chyba nikt nam nie odbierze...

Tekst i zdjęcia : Janusz ŁAWRYNOWICZ